CHLEBY OBRZĘDOWE U SERBÓW

Slava3.2006.W bogatej serbskiej praktyce obyczajowej chleb zajmuje ważne miejsce. Różnego rodzaju chleby wypiekane są w okresie świąt zimowych, w szczególności w Boże Narodzenie. Najważniejszym chlebem wyrabianym na Bożonarodzeniowe Święta jest czesnica (чесница). Nazwa tego chleba pochodzi od słowa „część”, ponieważ chleb ten jest łamany między domownikami. Wierzono, że od tego chleba zależy urodzaj, hodowla bydła, zdrowie domowników, rozwój gospodarstwa i dobrobyt. Do czesnicy wkłada się monetę. Uważa się, że osoba, która podczas dzielenia się czesnicą w swoim kawałku znajdzie monetę, będzie mieć szczęście przez cały rok. Czesnicę spożywa się podczas obiadu w dniu Bożego Narodzenia.

The Slava Loaf with five sealsW okresie świąt wiosennych miejsce centralne zajmuje Zmartwychwstanie, jako najbardziej znaczące, najradośniejsze święto każdego chrześcijanina. Oprócz malowanek, w Wielkanoc wyrabiane są różnego rodzaju chleby obrzędowe. Najważniejszym jest kołacz wielkanocny (васкршњи колач) z jajkiem w środku. Na czerwono pomalowane jajko jest symbolem płodności, urodzaju, zdrowia.. Domownicy spożywają kołacz ten w czasie obiadu wielkanocnego.

The Slava Loaf with bunch of basilJest jednak pewne święto, które odróżnia Serbów od innych narodów chrześcijańskich. Jest to święto patrona domu – Sława (Слава). Sława to święto przypominające o dniu, w którym został ochrzczony przodek – założyciel rodu/rodziny, a dokładnie o świętym, którego Serbska Cerkiew Prawosławna obchodzi w tym dniu. Święto to przechodzi z ojca na syna, kiedy założy on rodzinę i odejdzie z domu ojca. Rytuał Sławy jest przede wszystkim modlitwą w celu poświęcenia specjalnie wyrabianego kołacza (славски колач), pszenicy i wina. Obowiązkowe ozdoby z ciasta wyrobionego z wody i mąki na kołaczu to: pieczęć z inskrypcjami ИС ХС НИ КА (Jezus Chrystus zwycięża), ptak symbolizujący zdrowie i radość, kiść winogron symbolizująca urodzaj winnic, beczka symbolizująca obfitość wszystkiego w domu oraz krzyż po środku i wieniec ze splecionego ciasta dookoła. Kołacz symbolizuje naszą ofiarę Bogu, świętemu oraz zmarłym przodkom.